LIVRETO CELEBRATIVO
MISSA DA QUARTA-FEIRA DE CINZAS
PRESIDIDA POR DOM WESLEY MIGUEL
Catedral Basílica Primaz Nossa Senhora do Pilar|18.02.2026
LITURGIA ESTACIONAL
Na Quarta-feira de Cinzas (assim como nos domingos ou mesmo em outros dias da Quaresma) pode ser celebrada a “Liturgia estacional”, marcada pela procissão penitencial, (cf. Cerimonial dos Bispos, nn. 260-262; Missal Romano, p. 174).
Os fiéis se reúnem em uma igreja menor ou em outro lugar adequado fora da igreja onde se celebrará a Missa.
O sacerdote, revestido de pluvial roxo ou, na sua falta, já com a casula roxa, dirige-se ao lugar onde estão os fiéis, acompanhado dos acólitos e demais ministros. Esses levam o turíbulo e a naveta, a cruz, os castiçais com velas e o Missal Romano. Se há diácono, convém que este leve o Livro dos Evangelhos (Evangeliário).
À chegada do sacerdote entoa-se uma antífona, isto é, um breve canto ou refrão quaresmal. A celebração inicia-se então com o sinal da cruz e a saudação, após a qual o sacerdote pode proferir uma monição, introduzindo os fiéis no sentido da celebração.
CANTO DE ENTRADA
Reunido o povo, o sacerdote dirige-se com os ministros a cadeira, enquanto se executa a Antífona.
AUDI, BENÍGNE CÓNDÍTOR,
NOSTRAS PRECES CUM FLÉTIBUS,
IN HOC SACRO JEJÚNIO
FUSAS QUADRAGENÁRIO.
SCRUTÁTOR ALME CÓRDIUM,
INFÍRMA TU SCIS VÍRIUM:
AD TE REVÉRSIS ÉXHIBE
REMISSIÓNIS GRÁTIAM.
MULTUM QUIDEM PECCÁVIMUS,
SED PARCE CONFITÉNTIBUS:
AD NÓMINIS LAUDEM TUI
CONFER MEDÉLAM LÁNGUIDIS.
CONCÉDE NOSTRUM CÓNTERI
CORPUS PER ABSTINÉNTIAM;
CULPÆ UT RELÍNQUANT PÁBULUM
JEJÚNA CORDA CRÍMINUM.
PRÆSTA, BEÁTA TRÍNITAS,
CONCÉDE, SIMPLEX UNITAS;
UT FRUCTUÓSA SINT TUIS
JEJUNIÓRUM MÚNERA. AMEN.
SAUDAÇÃO
Terminado o canto de entrada, o sacerdote e os fiéis, todos de pé, fazem o sinal da cruz, enquanto o sacerdote, voltado para o povo, diz:
Pres.: In nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti.
O povo responde:
℟.: Amen.
Pres.: Pax vobis.
E o povo responde:
℟.: Et cum spiritu tuo.
O sacerdote, diácono ou outro ministro devidamente preparado poderá, em breves palavras, introduzir os fiéis na liturgia do dia.
Terminada a saudação, de mãos unidas, o sacerdote diz:Pres.: Oremos.
E todos oram com o sacerdote, por algum tempo, em silêncio. Então o sacerdote, de braços abertos, profere a oração:
Acompanha com a tua benevolência, Pai misericordioso, os primeiros passos do nosso caminho penitencial, para que à observância exterior corresponda uma profunda renovação do espírito. Por Cristo, nosso Senhor.
℟.: Amém.
PROCISSÃO
O diácono ou o próprio sacerdote convida então à procissão com essas palavras: “Vamos em paz, ao encontro do Senhor” ou outras semelhantes. Forma-se a procissão, como de costume: acólitos com o incenso, a cruz e as velas; demais ministros; o sacerdote; e os fiéis.
Nessa procissão, seria importante valorizar a cruz processional, que depois é colocada junto ao altar, demonstrando a unidade entre os dois momentos da celebração (procissão e Missa). Se, porém, já houver uma cruz no presbitério, a cruz processional é colocada na sacristia, preservando a autenticidade do sinal: uma cruz, assim como também foi único o sacrifício de Cristo (cf. Instrução Geral sobre o Missal Romano, 3ª edição, nn. 117.122.308; Cerimonial dos Bispos, n. 129).
O diácono canta ou reza:
℣.: Procedamus in pace.
LADAINHA DE TODOS OS SANTOS
(Litaniae Sanctorum)
Durante a procissão se entoa a Ladainha de Todos os Santos, na qual podem inserir-se alguns santos, como o santo titular da igreja ou o padroeiro do lugar [1]. Se o trajeto da procissão for mais longo, podem entoar-se também um ou mais “Salmos Penitenciais” (Sl 6; 31; 37; 50; 101; 129; 142), ou mesmo cantos quaresmais adequados.
KYRIE, ELÉISON
CHRISTE, ELÉISON
KYRIE, ELÉISON
CHRISTE, AUDI NOS
CHRISTE, EXÁUDI NOS
PATER DE CÆLIS, DEUS
MISERÉRE NOBIS
FILI, REDÉMPTOR MUNDI, DEUS
MISERÉRE NOBIS
SPÍRITUS SANCTE, DEUS
MISERÉRE NOBIS
SANCTA TRINITAS, UNUS DEUS
MISERÉRE NOBIS
SANCTA MARIA
ORA PRO NOBIS
SANCTA DEI GENITRIX
ORA PRO NOBIS
SANCTA VIRGO VÍRGINUM
ORA PRO NOBIS
SANCTE MICHAEL
ORA PRO NOBIS
SANCTE GABRIEL
ORA PRO NOBIS
SANCTE RAPHAEL
ORA PRO NOBIS
OMNES SANCTI ANGELI ET ARCHANGELI
ORATE PRO NOBIS
OMNES SANCTI BEATÓRUM SPIRITUUM ORDINES
ORATE PRO NOBIS
SANCTE JOÁNNES BAPISTA
ORA PRO NOBIS
SANCTE JOSEPH
ORA PRO NOBIS
OMNES SANCTI PATRIARCHÆ ET PROPHETÆ
ORATE PRO NOBIS
SANCTE PETRE
ORA PRO NOBIS
SANCTE PAULE
ORA PRO NOBIS
SANCTE ANDREA
ORA PRO NOBIS
SANCTE JACOBE
ORA PRO NOBIS
SANCTE JOÁNNES
ORA PRO NOBIS
SANCTE THOMA
ORA PRO NOBIS
SANCTE JACOBE
ORA PRO NOBIS
SANCTE PHILIPPE
ORA PRO NOBIS
SANCTE BARTHOLOMÆE
ORA PRO NOBIS
SANCTE MATTHÆE
ORA PRO NOBIS
SANCTE SIMON
ORA PRO NOBIS
SANCTE THADDÆE
ORA PRO NOBIS
SANCTE MATTHIA
ORA PRO NOBIS
SANCTE BARNABA
ORA PRO NOBIS
SANCTE LUCA
ORA PRO NOBIS
SANCTE MARCE
ORA PRO NOBIS
OMNES SANCTI APÓSTOLI ET EVANGELISTÆ
ORATE PRO NOBIS
OMNES SANCTI DISCIPULI DÓMINI
ORATE PRO NOBIS
OMNES SANCTI INNOCÉNTES
ORATE PRO NOBIS
SANCTE STEPHANE
ORA PRO NOBIS
SANCTE LAURENTI
ORA PRO NOBIS
SANCTE VINCENTI
ORA PRO NOBIS
SANCTI FABIANE ET SEBASTIANE
ORATE PRO NOBIS
SANCTI JOÁNNES ET PAULE
ORATE PRO NOBIS
SANCTI COSMA ET DAMIANE
ORATE PRO NOBIS
SANCTI GERVASI ET PROTASI
ORATE PRO NOBIS
OMNES SANCTI MÁRTYRES
ORATE PRO NOBIS
SANCTE SILVESTER
ORA PRO NOBIS
SANCTE GREGÓRI
ORA PRO NOBIS
SANCTE AMBROSI
ORA PRO NOBIS
SANCTE AUGUSTINE
ORA PRO NOBIS
SANCTE HIERONYME
ORA PRO NOBIS
SANCTE MARTINE
ORA PRO NOBIS
SANCTE NICOLAË
ORA PRO NOBIS
OMNES SANCTI PONTIFICES ET CONFESSORES
ORATE PRO NOBIS
OMNES SANCTI DOCTORES
ORATE PRO NOBIS
SANCTE ANTONI
ORA PRO NOBIS
SANCTE BENEDICTE
ORA PRO NOBIS
SANCTE BERNARDE
ORA PRO NOBIS
SANCTE DOMINICE
ORA PRO NOBIS
SANCTE FRANCISCE
ORA PRO NOBIS
OMNES SANCTI SACERDOTES ET LEVITÆ
ORATE PRO NOBIS
OMNES SANCTI MONACHI ET EREMITÆ
ORATE PRO NOBIS
SANCTA MARIA MAGDALENA
ORA PRO NOBIS
SANCTA AGATHA
ORA PRO NOBIS
SANCTA LUCIA
ORA PRO NOBIS
SANCTA AGNES
ORA PRO NOBIS
SANCTA CÆCILIA
ORA PRO NOBIS
SANCTA CATHARINA
ORA PRO NOBIS
SANCTA ANASTASIA
ORA PRO NOBIS
OMNES SANCTÆ VIRGINES ET VIDUÆ
ORATE PRO NOBIS
OMNES SANCTI ET SANCTÆ DEI
INTERCÉDITE PRO NOBIS
PROPITIUS ESTO
PARCE NOBIS, DÓMINE
PROPITIUS ESTO
EXÁUDI NOS, DÓMINE
AB OMNI MALO
LIBERA NOS, DÓMINE
AB OMNI PECCÁTO
LIBERA NOS, DÓMINE
AB IRA TUA
LIBERA NOS, DÓMINE
A SUBITANEA ET IMPROVISA MORTE
LIBERA NOS, DÓMINE
AB INSÍDIIS DIABOLI
LIBERA NOS, DÓMINE
AB IRA, ET ÓDIO, ET OMNI MALA VOLUNTÁTE
LIBERA NOS, DÓMINE
A SPÍRITU FORNICATIÓNIS
LIBERA NOS, DÓMINE
A FULGURE ET TEMPESTATE
LIBERA NOS, DÓMINE
A FLAGELLO TERRÆMOTUS
LIBERA NOS, DÓMINE
A PESTE, FAME ET BELLO
LIBERA NOS, DÓMINE
A MORTE PERPETUA
LIBERA NOS, DÓMINE
PER MYSTÉRIUM SANCTÆ INCARNATIÓNIS TUÆ
LIBERA NOS, DÓMINE
PER ADVÉNTUM TUUM
LIBERA NOS, DÓMINE
PER NATIVITÁTEM TUAM
LIBERA NOS, DÓMINE
PER BAPTISMUM ET SANCTUM JEJUNIUM TUUM
LIBERA NOS, DÓMINE
PER CRUCEM ET PASSIÓNEM TUAM
LIBERA NOS, DÓMINE
PER MORTEM ET SEPULTÚRAM TUAM
LIBERA NOS, DÓMINE
PER SANCTAM RESURRECTIÓNEM TUAM
LIBERA NOS, DÓMINE
PER ADMIRÁBILEM ASCENSIÓNEM TUAM
LIBERA NOS, DÓMINE
PER ADVÉNTUM SPÍRITUS SANCTI PARACLITI
LIBERA NOS, DÓMINE
IN DIE JUDICII
LIBERA NOS, DÓMINE
PECCÁTORES
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT NOBIS PARCAS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT NOBIS INDULGEAS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT AD VERAM PŒNITÉNTIAM NOS PERDUCERE DIGNÉRIS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT ECCLÉSIAM TUAM SANCTAM REGERE ET CONSERVARE DIGNÉRIS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT DOMNUM APOSTOLICUM ET OMNES ECCLÉSIÁSTICOS ORDINES IN SANCTA RELIGIÓNE CONSERVARE DIGNÉRIS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT INIMÍCOS SANCTÆ ECCLÉSIÆ HUMILIARE DIGNÉRIS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT REGIBUS ET PRINCIPIBUS CHRISTIÁNIS PACEM ET VERAM CONCORDIAM DONARE DIGNÉRIS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT CUNCTO PÓPULO CHRISTIÁNO PACEM ET UNITÁTEM LARGIRI DIGNÉRIS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT OMNES ERRÁNTES AD UNITÁTEM ECCLÉSIÆ REVOCARE, ET INFIDÉLES UNIVERSOS AD EVANGELII LUMEN PERDUCERE DIGNÉRIS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT NOSMETIPSOS IN TUO SANCTO SERVÍTIO CONFORTARE ET CONSERVARE DIGNÉRIS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT MENTES NOSTRAS AD CÆLÉSTIA DESIDERIA ERIGAS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT ÓMNIBUS BENEFACTORIBUS NOSTRIS SEMPITERNA BONA RETRÍBUAS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT ÁNIMAS NOSTRAS, FRATRUM, PROPINQUORUM ET BENEFACTORUM NOSTRORUM AB ÆTERNA DAMNATIÓN E ERÍPIAS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT FRUCTUS TERRÆ DARE ET CONSERVARE DIGNÉRIS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT ÓMNIBUS FIDELIBUS DEFUNCTIS REQUIEM ÆTERNAM DONARE DIGNÉRIS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
UT NOS EXÁUDIRE DIGNÉRIS
TE ROGAMUS, AUDI NOS
FILI DEI
TE ROGAMUS, AUDI NOS
AGNUS DEI, QUI TOLLIS PECCÁTA MUNDI
PARCE NOBIS, DÓMINE
AGNUS DEI, QUI TOLLIS PECCÁTA MUNDI
EXÁUDI NOS, DÓMINE
AGNUS DEI, QUI TOLLIS PECCÁTA MUNDI
MISERÉRE NOBIS
CHRISTE, AUDI NOS
CHRISTE, EXÁUDI NOS
KYRIE, ELÉISON
CHRISTE, ELÉISON. KYRIE, ELÉISON
RITOS INICIAIS - SANTA MISSA
Na Missa deste dia, realizam-se a bênção e a imposição das cinzas, que são feitas com os ramos de oliveira ou outras árvores bentos no ano anterior.
O Bispo, nesta missa, usa mitra simples (inteiramente branca) e pode usar normalmente o báculo.
INTROITUS
Reunido o povo, o sacerdote dirige-se com os ministros ao altar, enquanto se executa o canto de entrada.
MISERÉRIS ÓMNIUM, DÓMINE, ET NIHIL ODÍSTI EÓRUM QUAE FECÍSTI DISSÍMULANS PECCÁTA HÓMINUM PROPTER PAENITÉNTIAM, ET PARCENS ILLIS: QUIA TU ES DÓMINUS DEUS NOSTER
Chegando ao altar e feita a devida reverência, beija-o em sinal de veneração e, se for oportuno, incensa-o. Em seguida, todos dirigem-se às cadeiras.
ANTÍFONA DE ENTRADA
(Cf. Sb 11,23.24.26 )
Se não há cântico de entrada, recita-se a antífona:
℣.: Ó Deus, vós tendes compaixão de todos e não rejeitais nada que criastes; fechais os olhos aos seus pecados por causa da penitência e os perdoais, porque sois o Senhor nosso Deus.
Terminado o hino, de mãos unidas, o sacerdote diz:Pres.: Oremos.
E todos oram com o sacerdote, por algum tempo, em silêncio. Então o sacerdote, de braços abertos, profere a oração Coleta:
Senhor, concedei-nos iniciar com o santo jejum este tempo de conversão para que, auxiliados pela penitência, sejamos fortalecidos no combate contra o espírito do mal. Phor nosso Senhor Jesus Cristo, vosso Filho, que é Deus, e convosco vive e reina, na unidade do Espírito Santo, por todos os séculos dos séculos.
℟.: Amém.
LITURGIA DA PALAVRA
Leitor: Leitura da Profecia de Joel.
“Agora, diz o Senhor, voltai para mim com todo o vosso coração, com jejuns, lágrimas e gemidos; rasgai o coração, e não as vestes; e voltai para o Senhor, vosso Deus; ele é benigno e compassivo, paciente e cheio de misericórdia, inclinado a perdoar o castigo”. Quem sabe, se ele se volta para vós e vos perdoa, e deixa atrás de si a bênção, oblação e libação para o Senhor, vosso Deus? Tocai trombeta em Sião, prescrevei o jejum sagrado, convocai a assembleia; congregai o povo, realizai cerimônias de culto, reuni anciãos, ajuntai crianças e lactentes; deixe o esposo seu aposento, e a esposa, seu leito. Chorem, postos entre o vestíbulo e o altar, os ministros sagrados do Senhor, e digam: “Perdoa, Senhor, a teu povo, e não deixes que esta tua herança sofra infâmia e que as nações a dominem”. Por que se haveria de dizer entre os povos: “Onde está o Deus deles?” Então o Senhor encheu-se de zelo por sua terra e perdoou ao seu povo.
Leitor: Palavra do Senhor.
℟.: Graças a Deus.
SALMO RESPONSORIAL
(Sl 50)
— MISERICÓRDIA, Ó SENHOR, POIS PECAMOS.
— TENDE PIEDADE, Ó MEU DEUS, MISERICÓRDIA! NA IMENSIDÃO DE VOSSO AMOR, PURIFICAI-ME! LAVAI-ME TODO INTEIRO DO PECADO, E APAGAI COMPLETAMENTE A MINHA CULPA!
— EU RECONHEÇO TODA A MINHA INIQUIDADE, O MEU PECADO ESTÁ SEMPRE À MINHA FRENTE. FOI CONTRA VÓS, SÓ CONTRA VÓS, QUE EU PEQUEI, PRATIQUEI O QUE É MAU AOS VOSSOS OLHOS!
— CRIAI EM MIM UM CORAÇÃO QUE SEJA PURO, DAI-ME DE NOVO UM ESPÍRITO DECIDIDO. Ó SENHOR, NÃO ME AFASTEIS DE VOSSA FACE, NEM RETIREIS DE MIM O VOSSO SANTO ESPÍRITO!
— DAI-ME DE NOVO A ALEGRIA DE SER SALVO E CONFIRMAI-ME COM ESPÍRITO GENEROSO! ABRI MEUS LÁBIOS, Ó SENHOR, PARA CANTAR, E MINHA BOCA ANUNCIARÁ VOSSO LOUVOR!
Ou, para a recitação:
— Misericórdia, ó Senhor, pois pecamos.
— Tende piedade, ó meu Deus, misericórdia! Na imensidão de vosso amor, purificai-me! Lavai-me todo inteiro do pecado, e apagai completamente a minha culpa!
— Eu reconheço toda a minha iniquidade, o meu pecado está sempre à minha frente. Foi contra vós, só contra vós, que eu pequei, pratiquei o que é mau aos vossos olhos!
— Criai em mim um coração que seja puro, dai-me de novo um espírito decidido. Ó Senhor, não me afasteis de vossa face, nem retireis de mim o vosso Santo Espírito!
— Dai-me de novo a alegria de ser salvo e confirmai-me com espírito generoso! Abri meus lábios, ó Senhor, para cantar, e minha boca anunciará vosso louvor!
SEGUNDA LEITURA
Leitor: Leitura da Segunda Carta de São Paulo aos Coríntios
Irmãos: Somos embaixadores de Cristo, e é Deus mesmo que exorta através de nós. Em nome de Cristo, nós vos suplicamos: deixai-vos reconciliar com Deus. Aquele que não cometeu nenhum pecado, Deus o fez pecado phor nós, para que nele nós nos tornemos justiça de Deus. Como colaboradores de Cristo, nós vos exortamos a não receberdes em vão a graça de Deus, pois ele diz: “No momento favorável, eu te ouvi e no dia da salvação, eu te socorri”. É agora o momento favorável, é agora o dia da salvação.
Leitor: Palavra do Senhor.
ACLAMAÇÃO AO EVANGELHO
(Jesus Cristo, sois bendito)
JESUS CRISTO, SOIS BENDITO, SOIS O UNGIDO DE DEUS PAI!
JESUS CRISTO, SOIS BENDITO, SOIS O UNGIDO DE DEUS PAI!
OXALÁ OUVÍSSEIS HOJE A SUA VOZ:
NÃO FECHEIS OS CORAÇÕES COMO EM MERIBA!
JESUS CRISTO, SOIS BENDITO, SOIS O UNGIDO DE DEUS PAI!
JESUS CRISTO, SOIS BENDITO, SOIS O UNGIDO DE DEUS PAI!
Ou, para recitação:
℟.: Jesus Cristo, sois bendito, sois o Ungido de Deus Pai!
℣.: Oxalá ouvísseis hoje a sua voz: não fecheis os corações como em Meriba!
Enquanto isso, o sacerdote, quando se usa incenso, coloca-o no turíbulo. O diácono, que vai proclamar o Evangelho, inclinando-se profundamente diante do sacerdote, pede a bênção em voz baixa:
℣.: Dá-me a tua bênção.
O sacerdote diz em voz baixa:
Pres.: O Senhor esteja em teu coração e em teus lábios para que possas anunciar dignamente o seu Evangelho: em nome do Pai e do Filho + e do Espírito Santo.
O diácono faz o sinal da cruz e responde:
℣.: Amém.
Se não houver diácono, o sacerdote, inclinado diante do altar, reza em silêncio.
EVANGELHO
(Mt 6, 1-6. 16-18)
O diácono ou o sacerdote dirige-se ao ambão, acompanhado, se for oportuno, pelos ministros com o incenso e velas, e diz:
℣.: O Senhor esteja convosco.
℟.: Ele está no meio de nós.
O diácono ou o sacerdote diz:
℣.: Proclamação do Evangelho de Jesus Cristo, segundo Mateus.
e, enquanto isso, faz o sinal da cruz sobre o livro e, depois, sobre si mesmo, na fronte, na boca e no peito.
℟.: Glória a vós, Senhor.
Então o diácono ou o sacerdote, se for oportuno, incensa o livro e proclama o Evangelho.
℣.: Naquele tempo, disse Jesus aos seus discípulos: “Ficai atentos para não praticar a vossa justiça na frente dos homens, só para serdes vistos por eles. Caso contrário, não recebereis a recompensa do vosso Pai que está nos céus. Por isso, quando deres esmola, não toques a trombeta diante de ti, como fazem os hipócritas nas sinagogas e nas ruas, para serem elogiados pelos homens. Em verdade vos digo: eles já receberam a sua recompensa. Ao contrário, quando deres esmola, que a tua mão esquerda não saiba o que faz a tua mão direita, de modo que a tua esmola fique oculta. E o teu Pai, que vê o que está oculto, te dará a recompensa. Quando orardes, não sejais como os hipócritas, que gostam de rezar de pé, nas sinagogas e nas esquinas das praças, para serem vistos pelos homens. Em verdade vos digo: eles já receberam a sua recompensa. Ao contrário, quando tu orares, entra no teu quarto, fecha a porta, e reza ao teu Pai que está oculto. E o teu Pai, que vê o que está escondido, te dará a recompensa. Quando jejuardes, não fiqueis com o rosto triste como os hipócritas. Eles desfiguram o rosto, para que os homens vejam que estão jejuando. Em verdade vos digo: eles já receberam a sua recompensa. Tu, porém, quando jejuares, perfuma a cabeça e lava o rosto, para que os homens não vejam que tu estás jejuando, mas somente teu Pai, que está oculto. E o teu Pai, que vê o que está escondido, te dará a recompensa”.
℣.: Palavra da Salvação.
℟.: Glória a vós, Senhor.
Depois beija o livro, dizendo em silêncio a oração.
HOMILIA
Em seguida, faz-se a homilia, que compete ao sacerdote ou diácono; ela é obrigatória em todos domingos e festas de preceito e recomendada também nos outros dias.
BÊNÇÃO E IMPOSIÇÃO DAS CINZAS
Ⓔ Após a homilia, o Bispo depõe a mitra e o báculo.
Depois da homilia, o sacerdote, de pé, diz de mãos unidas:
Pres.: Caros irmãos e irmãs, supliquemos a Deus Pai que se digne abençoar com a riqueza da sua graça estas cinzas que vamos colocar sobre nossas cabeças em sinal de penitência.
E após um instante em silêncio:
Ó Deus, que vos deixais comover pelos que se humilham e vos reconciliais com os que reparam suas faltas, inclinai com bondade o vosso ouvido às nossas suplicas. Derramai propício a graça da vossa bênção + sobre os fiéis que vão receber estas cinzas, para que, prosseguindo na observância da Quaresma, mereçam chegar de coração purificado à celebração do mistério pascal do vosso Filho. Que vive e reina pelos séculos dos séculos.
℟.: Amém.
Ou:
Pres.: Ó Deus, que não quereis a morte do pecador, mas a sua conversão, escutai com bondade as nossas preces e dignai-vos abençoar + estas cinzas, que vamos colocar sobre as nossas cabeças. E assim, reconhecendo que somos pó e que ao pó voltaremos, consigamos, pela observância da Quaresma, obter o perdão dos pecados e viver uma vida nova, à semelhança do vosso Filho ressuscitado. Que vive e reina pelos séculos dos séculos.
℟.: Amém.
Em silêncio, asperge as cinzas com água benta.
Ⓔ O Bispo é o primeiro a receber as cinzas. Depois, recebe a mitra para impor as cinzas.
Os fiéis se aproximam e permanecem de pé. O sacerdote impõe-lhes as cinzas, dizendo a cada um:
℣.: Convertei-vos e crede no Evangelho.
Ou:
℣.: Lembra-te que és pó, e ao pó hás de voltar.
Enquanto isto, canta-se:
PARCE DOMINE, POPULO TUO
NE IN AETERNUM IRASCARIS NOBIS
FLECTAMUS IRAM VINDECEM
PLOREMUS ANTE IUdicem
CLAMEMUS ORE SUPPLICI
DICAMUS OMNES CERNUl
PARCE DOMINE, POPULO TUO
NE IN AETERNUM IRASCARIS NOBIS
NOSTRIS MALIS OFFENDIMUS
TUAM DEUS CLEMENTIAM
EFFUNDE NOBIS DESUPER
REMISSOR, INDULGENTIAM
PARCE DOMINE, POPULO TUO
NE IN AETERNUM IRASCARIS NOBIS
DANS TEMPUS ACCEPTABILE
DA LACRIMARUM RIVULIS
LAVARE CORDIS VICTIMAM
QUAM LAETA ADURAT CARITAS
PARCE DOMINE, POPULO TUO
NE IN AETERNUM IRASCARIS NOBIS
Terminada a imposição das cinzas, o sacerdote lava as mãos; o rito é encerrado com a oração dos fiéis. A Missa prossegue como de costume.
ORAÇÃO DOS FIÉIS
Pres.: Iniciando este grande percurso batismal e penitencial que é a Quaresma, com o desejo de alcançar a graça da conversão, elevemos ao Pai as nossas preces, rezando:
℟.: Senhor, ouvi-nos por vossa compaixão.
1. Pela Igreja, Povo de Deus, para que inicie este itinerário quaresmal com o ardente desejo de, à luz da Palavra de Deus, ter atitudes que revelem o desejo sincero de conversão, rezemos.
2. Pelos governantes, para que estejam sempre atentos aos sofrimentos dos mais necessitados, dos excluídos, dos abandonados e daqueles que vivem nas periferias, e busquem promover políticas públicas em vista do bem comum, rezemos.
3. Por cada um de nós, para que estas cinzas postas sobre nossa cabeça nos ajudem a buscar os caminhos de conversão, de misericórdia, de justiça e de paz, rezemos.
4. Para que as famílias em dificuldade recebam os apoios necessários e as crianças possam crescer em ambientes saudáveis e serenos, rezemos.
5. Para que nossa comunidade faça dominicalmente sua experiência de encontro eclesial, de modo a incentivar uns aos outros a não desistir dos bons propósitos que nos levam à santidade, rezemos.
Pres.: Senhor, nosso Deus, sois benigno, compassivo, paciente e cheio de misericórdia, inclinado a perdoar o castigo; acolhei estas preces, que humildemente vos dirigimos. Por Cristo, Senhor nosso.
℟.: Amém.
LITURGIA EUCARÍSTICA
Inicia-se o canto da preparação das oferendas, enquanto os ministros colocam no altar o corporal, o sanguinho, o cálice, a pala e o Missal.
ATTENDE, DOMINE, ET MISERERE, QUIA PECCAVIMUS TIBI.
AD TE, REX SUMME, OMNIUM REDEMPTOR, OCULOS NOSTROS SUBLEVAMUS FLENTES: EXAUDI, CHRISTE, SUPPLICANTUM PRECES.
ATTENDE, DOMINE, ET MISERERE, QUIA PECCAVIMUS TIBI.
DEXTERA PATRIS, LAPIS ANGULARIS, VIA SALUTIS, IANUA CÆLESTIS, ABLUE NOSTRI MACULAS DELICTI.
ATTENDE, DOMINE, ET MISERERE, QUIA PECCAVIMUS TIBI.
ROGAMUS, DEUS, TUAM MAIESTATEM: AURIBUS SACRIS GEMITUS EXAUDI: CRIMINA NOSTRA PLACIDUS INDULGE.
ATTENDE, DOMINE, ET MISERERE, QUIA PECCAVIMUS TIBI.
TIBI FATEMUR CRIMINA ADMISSA: CONTRITO CORDE PANDIMUS OCCULTA: TUA, REDEMPTOR, PIETAS IGNOSCAT.
ATTENDE, DOMINE, ET MISERERE, QUIA PECCAVIMUS TIBI.
Convém que os fiéis expressem sua participação trazendo uma oferenda, seja pão e vinho para a celebração da Eucaristia, seja outro donativo para auxílio da comunidade e dos pobres.
O sacerdote, de pé junto ao altar, recebe a patena com o pão em suas mãos e, levantando-a um pouco sobre o altar, diz em silêncio a oração. Em seguida, coloca a patena com o pão sobre o corporal.
O diácono ou o sacerdote coloca vinho e um pouco d'água no cálice, rezando em silêncio.
Em seguida, o sacerdote recebe o cálice em suas mãos e, elevando-o um pouco sobre o altar, diz em silêncio a oração: depois, coloca o cálice sobre o corporal.
Em seguida o sacerdote, profundamente inclinado, reza em silêncio.
E, se for oportuno, incensa as oferendas, a cruz e o altar. Depois, o diácono ou outro ministro incensa o sacerdote e o povo.
Em seguida, o sacerdote, de pé ao lado do altar, lava as mãos, dizendo em silêncio a oração.
CONVITE À ORAÇÃO
Estando, depois, no meio do altar e voltado para o povo, o sacerdote estende e une as mãos e diz:
Pres.: Orai, irmãos e irmãs, para que o meu e vosso sacrifício seja aceito por Deus Pai todo-poderoso.
℟.: Receba o Senhor por tuas mãos este sacrifício, para glória do seu nome, para nosso bem e de toda a sua santa Igreja.
ORAÇÃO SOBRE AS OFERENDAS
Em seguida, abrindo os braços, o sacerdote profere a oração sobre as oferendas;
Pres.: Ao oferecer-vos solenemente este sacrifício no início da Quaresma, nós vos suplicamos, Senhor, a graça de dominar nossos maus desejos pelas obras de penitência e caridade, para que, purificados de nossos pecados, possamos celebrar com fervor a paixão do vosso Filho. Que vive e reina pelos séculos dos séculos.
ORAÇÃO EUCARÍSTICA III
Prefácio da Quaresma IV
(Os frutos do jejum)
Começando a Oração Eucarística, o sacerdote abre os braços e diz ou canta:
Pres.: O Senhor esteja convosco.
℟.: Ele está no meio de nós.
Erguendo as mãos, o sacerdote prossegue:
Pres.: Corações ao alto.
℟.: O nosso coração está em Deus.
O sacerdote, com os braços abertos, acrescenta:
Pres.: Demos graças ao Senhor, nosso Deus.
℟.: É nosso dever e nossa salvação.
O sacerdote, de braços abertos, reza ou canta o Prefácio.
Pres.: Na verdade, é digno e justo, é nosso dever e salvação dar-vos graças, sempre e em todo lugar, Senhor, Pai santo, Deus eterno e todo-poderoso. Pelo jejum quaresmal corrigis nossos vícios, elevais nosso espírito, e nos dais força e recompensa, por Cristo, Senhor nosso. Por ele, os Anjos louvam vossa majestade, as Dominações adoram, as Potestades tremem, as Virtudes celestiais e os Serafins celebram com exultação. Concedei, também a nós, associar-nos a seus louvores, cantando (dizendo) a uma só voz:
Santo
(Missa XVII - Sanctus)
SANCTUS, SANCTUS, SANCTUS, DOMINUS DEUS SABAOTH!
PLENI SUNT CAELI ET TERRA GLORIA TUA.
HOSANNA IN EXCELSIS!
SANCTUS, SANCTUS, SANCTUS, DOMINUS DEUS SABAOTH!
BENEDICTUS, QUI VENIT IN NOMINE DOMINI.
HOSANNA IN EXCELSIS!
Ou, para a recitação:
℟.: Santo, Santo, Santo, Senhor, Deus do universo! O céu e a terra proclamam a vossa glória. Hosana nas alturas! Bendito o que vem em nome do Senhor! Hosana nas alturas!